radyoloji 0 Takipçi | 0 Takip
Kategorilerim
Diğer İçeriklerim (5)
Tüm içeriklerim
Takipçilerim (0)

BT Nedir ?

2012-11-28 11:54:00

Bilgisayarlı Tomografi Hakkında Merak Ettikleriniz

BT Görüntüleme Nedir?

BT (bilgisayarlı tomografi), vücuttan kesitsel görüntü elde edebilen, X ışını ile çalışan bir cihazdır. BT görüntüleme ile akciğer, karaciğer, böbrek, kemik, beyin, yumuşak doku ve kan damarları gibi pek çok doku net olarak görüntülenebilir. BT işlemi sırasında hastalar az miktarda radyasyona maruz kalmaktadır.

İşlemin En Sık Kullanıldığı Alanlar Nerelerdir?

BT; göğüs ve karın organları tetkikinde en iyi yöntemlerden biridir. Akciğer, sinüsler, karaciğer ve pankreas hastalıklarının da aralarında bulunduğu pek çok hastalığın tanısında tercih edilen yöntemdir. BT görüntüleme ile biyopsi gibi tanı veya tedavi amaçlı minimal invazif prosedürlerin rehberliği sağlanabilmektedir. BT, kemik görüntülemede de sıklıkla kullanılan bir tanı yöntemidir. El, ayak, omuz ve diğer iskelet sistemi yapıları ile omurga kemik patolojileri tanısında da kullanılmaktadır. Travma geçiren olgularda hızlı tarama yapabilmesi ve detaylı görüntüler sağlanabilmesi özelliklerinden yararlanarak beyin, karaciğer, dalak, böbrekler ile diğer iç organ yaralanmaları tanısında BT kullanılmaktadır. BT, ayrıca inme, kangren ya da böbrek yetmezliği sonuçlarına yol açabilecek damar patolojileri tanısında da kullanılan yöntemlerdendir.

BT Cihazı Nasıl Çalışmaktadır?

Kontrollü X ışını vücuttan geçirilir. Değişik dokular X ışınını değişik oranlarda absorbe etmektedir. Detektör aracılığıyla alınan veriler bilgisayar ortamında değerlendirilir ve görüntüler oluşur. Çok detektörlü BT daha yeni bir tekniktir. Bu teknikte veriler daha hızlı toplanmaktadır. Bu sistemin en önemli avantajı, hızlı veri toplanarak koroner damarlar gibi ince damarlar da dahil olmak üzere pek çok anatomik yapının kısa sürede görüntülenmesidir. Bu hız özellikle çocuk ve yaşlılar ile travma hastaları ve diğer zamanın yaşamsal önem taşıdığı hastalarda çok büyük avantaj sağlamaktadır.

İşleme Nasıl Hazırlanmalıdır?

Bazen barsakların daha iyi görüntülenebilmesi için hastadan tetkikten bir gece önce aç kalması istenir. Ayrıca kontrast madde kullanılması gereken durumlarda, yan etkilerinin ortaya çıkmaması için de en az 2-4 saat açlık önemlidir.

Metal objeler görüntü kalitesini etkiler, bu nedenle, metal düğme ya da objeler içeren kıyafet giyilmemesi önerilir. Ayrıca inceleme yapılacak vücut bölgesine bağlı olarak sizden küpe, mücevher, gözlük, diş protezi gibi metal objeleri çıkarmanız istenebilir. Bayan hastalar hamile olup olmadıkları ya da böyle bir olasılık olup olmadığı konusunda doktoru bilgilendirmelidir. Emzirmekte olan annelerin damar içi kontrast madde kullanımı durumunda işlem sonrası 24-48 saat emzirmemeleri istenir.

İşlem Nasıl Yapılmaktadır?

BT işlemi değerlendirilen bölgeye göre kontrast madde verilmeden veya kontrast madde verilerek yapılabilir. Kontrast madde tetkikleri özelliğine göre damardan, ağızdan veya makat yolu ile verilebilir. Kontrast madde uygulamaları aşağıda ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Daha sonrasında istenilen bölge tomografi cihazında taranır.

Kontrast madde damardan verilecek ise enjeksiyon mekanik bir enjektör aracılığı ile işlem sırasında yapılır. İşlem sırasında tomografi odasında hasta yalnız kalır, ancak herhangi bir şikayetiniz olduğu takdirde sesiniz çekim odasından kolaylıkla duyulacaktır. Çocuk hastalara, kurşun önlük giymeleri koşulu ile anne ya da baba eşlik edebilir.

Hamile iseniz veya hamilelik şüpheniz varsa randevu alırken ve tetkikten önce ilgili personeli mutlaka uyarınız.

BT'de Kontrast Madde Verilmesi

BT'de kontrast madde, yapılacak değerlendirmeye göre damardan (intravenöz), ağızdan (oral) veya makattan (rektal) verilebilir. Bu yöntemlerden ikisi veya nadiren üçü birlikte de uygulanabildiği gibi bazı hastalara kontrast madde hiç verilmeyebilir. Damardan kontrast madde verilmesi öncesi hasta kontrast madde alerji riskinin saptanması amacıyla bilgilendirilir.

Eğer daha önce kullanılan kontrast maddeye reaksiyon gelişmiş ise, kişi herhangi bir alerjene karşı düzenli ilaç kullanıyor ise ya da astım hastalığı var ise antialerjik ilaçlar ile premedikasyon uygulanması gerekebilir. Alerjiye karşın ilk sırada önerilen noniyonik kontrast madde kullanımıdır. Bu tip kontrast maddeler fizyolojik kan ile benzer yoğunluk özelliğine sahiptir. Kullanılan kontrast maddenin atılımının böbreklerden olması nedeni ile ciddi böbrek hastalığı olanlarda kontrast madde kullanımı sakıncalı olabilir.

Bu durumda risk değerlendirmesi yapıldıktan ve kontrast maddenin atılımını hızlandıracak çözümler sağlandıktan sonra doktorunuz kontrast madde kullanımına karar verir veya altarnatif görüntüleme yöntemleri kullanılır.

Kontrast maddenin damar yolu ile verilmesi esnasında geçici sıcaklık hissi ile ağızda metalik bir tat oluşabilmektedir. Bazı olgularda kısa süreli kaşınma hissi olabilir. Eğer kaşıntı uzun süreli olur ya da döküntü oluşur ise bu şikayetler ilaç tedavisiyle ortadan kaldırılabilir. Nadiren nefes almada zorluk ve boğazda ani şişlik ortaya çıkabilir. Bu şikayetinizi çekim yapan teknisyene bildirmeniz gerekir. Noniyonik kontrast madde kullanımı sonrası bu şikayetler çok nadiren olmaktadır.

Emziren annelerde kontrast madde kullanılmış ise 24-48 saat süre ile süt verilmesi sakıncalı olabilir. Bu zaman süresince süt verilmemesi gerekmektedir.

Batın BT’de Hazırlık

Tüm Batın BT Hazırlığı: Radyoloji teknisyeni tarafından hazırlanmış 1,5 lt su içinde 40 ml iyonik kontrast madde karıştırılan şişeden 2'şer bardak 5'er dakika arayla içilir. Son 2 bardak çekimden önce teknisyen tarafından içirilecektir.

Üst Batın BT Hazırlığı: Radyoloji teknisyeni tarafından hazırlanmış 1 lt su içine 30 ml iyonik kontrast madde karıştırılan şişeden 2'şer bardak 5'er dakika arayla içilir. Son 2 bardak çekim öncesi teknisyen tarafından içirilecektir.

Alt Batın (Pelvik) BT hazırlığı: Tüm abdomen BT hazırlığı gibidir. Pelvis BT hazırlığına 1.5 saat önce başlanır.

Verilen kontrastlı su iyot içermekle birlikte barsaklarda emilmeyeceğinden önemli bir yan etkiye neden olmamaktadır.

Makat yolu ile kontrast madde verilecek ise işlem öncesinde uygulama BT odasında yapılmaktadır.

7272
0
0
Yorum Yaz